داشتن دید کافی در رانندگیهای شبانه یکی از مهمترین اصول ایمنی است. به همین دلیل، بسیاری از رانندگان تصمیم میگیرند لامپهای هالوژنی و فابریک خودروی خود را با لامپهای الایدی (LED) که در بازار ایران به نام «هدلایت» شناخته میشوند، تعویض کنند. اما همیشه یک دغدغه بزرگ وجود دارد: آیا پلیس راهور برای هدلایت جریمه مینویسد؟ آیا ماشین با هدلایت از معاینه فنی عبور میکند؟
در این مقاله، صفر تا صد قوانین نصب هدلایت در سال ۱۴۰۴، شروط سختگیرانه معاینه فنی و رنگهای مجاز نور خودرو را زیر ذرهبین بردهایم.
آیا نصب هدلایت از نظر پلیس راهور جریمه دارد؟ (قوانین ۱۴۰۴)
پاسخ به این سوال یک کلمه است: «بستگی دارد!»
طبق قوانین پلیس راهور، تغییر در سیستم روشنایی استاندارد خودرو اگر باعث ایجاد خطر، کاهش دید سایر رانندگان و آزار چشم آنها شود، تخلف محسوب شده و جریمه در پی دارد.
پلیس راهور با نفسِ تکنولوژی LED یا همان هدلایت مشکلی ندارد؛ مشکل زمانی ایجاد میشود که هدلایتِ غیراستاندارد، باعث ایجاد پدیدهای به نام «خیرگی» (Glare) شود. در سال ۱۴۰۴، پلیس با تخلفات مربوط به نقص سیستم روشنایی برخورد جدیتری دارد. اگر هدلایت شما ویژگیهای زیر را داشته باشد، قطعاً مشمول کد جریمه «استفاده از نور خیرهکننده و غیراستاندارد» خواهید شد:
پرتاب نور به سمت چشم رانندگان روبهرو (به دلیل تنظیم نبودن کاسه چراغ).
استفاده از هدلایتهای با توان (وات) بسیار بالا و غیرمتعارف که نور کورکننده دارند.
استفاده از لامپهای زنون (Xenon) در کاسه چراغهای معمولی (نصب زنون به صورت دستی تقریباً در تمام موارد ممنوع و شامل جریمه و حتی توقیف خودرو است).
نتیجهگیری راهور: اگر هدلایتی که نصب میکنید دارای نور استاندارد باشد، به درستی تنظیم شده باشد و چشم راننده مقابل را آزار ندهد، پلیس راهور معمولاً جریمهای برای آن در نظر نمیگیرد.
شرایط طلایی عبور هدلایت از معاینه فنی چیست؟
یکی از خانههای غول برای ماشینهای اسپرت یا تغییریافته، مراکز معاینه فنی است. در سالهای اخیر، دستگاههای سنجش نور در مراکز معاینه فنی بسیار دقیقتر شدهاند. برای اینکه خودروی شما با هدلایت بتواند برگه معاینه فنی را دریافت کند، باید ۴ شرط اساسی زیر را داشته باشد:
۱. داشتن خط کات نور (Cut-off Line) استاندارد
مهمترین دلیل رد شدن ماشینها در معاینه فنی، نداشتن «خط کات» است. خط کات مرزی است که نشان میدهد نور چراغ از یک ارتفاع خاص بالاتر نمیرود (تا چشم راننده مقابل را نزند). کاسه چراغهای معمولی که برای لامپ هالوژن طراحی شدهاند، گاهی با قرار دادن هدلایت، خط کات خود را از دست داده و نور را پخش میکنند.
راهحل: برای ایجاد خط کات دقیق هنگام نصب هدلایت، استفاده از کاسه چراغهای لنزدار (پروژکتوردار) به شدت توصیه میشود.
۲. شدت نور (لومن و وات) استاندارد
دستگاههای معاینه فنی شدت نور خروجی را میسنجند. اگر هدلایت شما شدت نوری بسیار فراتر از حد مجاز (مثلاً هدلایتهای چندصد واتی مسابقهای) داشته باشد، به عنوان نقص در سیستم روشنایی شناخته شده و مردود میشوید.
۳. تنظیم بودن زاویه نور (کاسه چراغ)
نور خودرو باید دقیقاً به سمت مسیر و آسفالت جاده تابانده شود. اگر زاویه هدلایتها به سمت بالا یا چپ (به سمت لاین مقابل) انحراف داشته باشد، در تست تنظیم نور معاینه فنی رد خواهید شد.
۴. سلامت فیزیکی چراغها
نصب هدلایت نباید با سیمکشیهای غیراستاندارد، چسبکاری یا سوراخ کردن غیراصولی درپوش چراغ همراه باشد. طلق چراغ نیز باید شفاف بوده و کدر نباشد.
کدام رنگ نور هدلایت مجاز است؟ (سفید، زرد یا یخی؟)
انتخاب رنگ نور نهتنها در زیبایی خودرو، بلکه در ایمنی و البته عبور از فیلتر پلیس و معاینه فنی تاثیر مستقیم دارد. بر اساس استانداردهای راهنمایی و رانندگی ایران، تنها دو طیف رنگی برای چراغهای جلو (نور بالا و نور پایین) مجاز است:
۱. رنگ زرد (آفتابی – حدود ۳۰۰۰ تا ۴۳۰۰ کلوین)
این رنگ، همان رنگ فابریک کارخانه و لامپهای هالوژنی است. نور زرد یا آفتابی کاملاً مجاز و قانونی است. مزیت بزرگ هدلایتهای زرد این است که در شرایط جوی نامساعد (مه، باران و برف) بالاترین قدرت نفوذ و بهترین دید را به راننده میدهند.
۲. رنگ سفید (مهتابی فابریک – حدود ۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰ کلوین)
استفاده از هدلایتهای سفیدِ استاندارد نیز مجاز است. امروزه بسیاری از خودروهای روز دنیا به صورت فابریک با چراغهای دیلایت و هدلایت سفید رنگ تولید میشوند. نور سفید تا زمانی که شدت آن کورکننده نباشد، مشکلی از نظر معاینه فنی و پلیس ندارد.
۳. رنگ یخی، آبی، قرمز و سبز (بالای ۸۰۰۰ کلوین) ❌ غیرمجاز
استفاده از رنگهایی مانند آبی یخی (Ice Blue)، آبی تیره، بنفش، قرمز و… برای چراغهای جلو مطلقاً ممنوع است.
چرا غیرمجاز است؟ این رنگها (مخصوصاً طیف آبی و یخی) باعث خستگی سریع چشم راننده مقابل شده و در هوای بارانی و مهآلود، دید راننده را به شدت کاهش داده و اصطلاحاً روی آسفالت خیس «گم» میشوند. پلیس راهور به محض مشاهده این رنگها، خودرو را متوقف و جریمه خواهد کرد و در معاینه فنی نیز بدون شک مردود میشوید.
تفاوت زنون و هدلایت از نظر قانون
بسیاری از افراد این دو را با هم اشتباه میگیرند.
لامپ زنون (HID): به دلیل ایجاد قوس الکتریکی، نور بسیار خیرهکننده و تاخیر در روشن شدن دارد. نصب زنون غیرفابریک در کاسه چراغ معمولی از نظر پلیس ممنوع و تخلف آشکار است.
هدلایت (LED): نور را از طریق چیپهای الکترونیکی تولید میکند. سریع روشن میشود، گرمای کمتری به طلق میدهد و اگر استاندارد باشد، به دلیل قابلیت تنظیم خط کات، از نظر پلیس و معاینه فنی بلامانع است.
جمعبندی؛ چگونه هدلایتی نصب کنیم که جریمه نشویم؟
اگر میخواهید از شر نور ضعیف خودرو خلاص شوید و در عین حال دردسرهای جریمه راهور در سال ۱۴۰۴ و ردیِ معاینه فنی را نداشته باشید، این ۳ قانون طلایی را رعایت کنید:
رنگ استاندارد بخرید: فقط رنگهای سفید خالص (۶۰۰۰ کلوین) یا زرد آفتابی (۴۳۰۰ کلوین) را انتخاب کنید. دورِ رنگ یخی و آبی را خط بکشید.
به خط کات توجه کنید: هدلایتی بخرید که طراحی چیپهای آن استاندارد بوده و نور را پخش نکند. ترجیحاً هدلایت را درون کاسه چراغهای لنزدار نصب کنید.
تنظیم نور را جدی بگیرید: پس از نصب هدلایت، حتماً به یک باتریساز یا مرکز تنظیم نور مراجعه کنید تا دستگاه تنظیم نور، زاویه چراغهای شما را به صورت میلیمتری و دقیق تنظیم کند.
نظرات